Programma 5: Sport, cultuur en recreatie

Wat willen we bereiken en wat gaat we doen programma 5?

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Wat willen we bereiken en wat gaat we doen programma 5? - Wat willen we bereiken?

Ontwikkelingen programma 5

Ontwikkelingen

Terug naar navigatie - Ontwikkelingen programma 5 - Ontwikkelingen

Hieronder zijn de ontwikkelingen van programma 5 gepresenteerd. In onderstaande tabel staan de ontwikkelingen van de Nota kaders 2027 - 2030, de bezuinigingen/uitvoering raadsprogramma 2026-2030 en de ontwikkelingen van de Programmabegroting 2027-2030 weergegeven.  Als er ten opzichte van de Nota Kaders nog mutaties op deze posten hebben voorgedaan worden deze toegelicht. De bezuinigingen 2027-2030 en de ontwikkelingen van de Programmabegroting 2027-2030 zijn eveneens toegelicht onder de tabel.

Omschrijving 2027 2028 2029 2030
Ontwikkelingen Nota Kaders 2027 - 2030 -38.000 -37.000 22.000 -173.000
Wedert schoonmaakkosten -44.000 -44.000 -44.000 -44.000
Doorbelasting energiekosten sportpark 't Heike -14.000 -14.000 -14.000 -14.000
OZB Hofnar -22.000 -22.000 -22.000 -22.000
Bibliotheek; overheidsbrede dienstverlening SPUK middelen 31.100 31.100 31.100 31.100
Bibliotheek; overheidsbrede dienstverlening kosten * -31.100 -31.100 -31.100 -31.100
Indexatie subsidierelaties * 54.000 72.000 131.000 -64.000
Wedert toegangsysteem 0 -8.000 -8.000 -8.000
Wedert Kassaruimte 0 -9.000 -9.000 -9.000
Renovatie kleedkamers HOD -4.000 -4.000 -4.000 -4.000
Zwavelzuuropslag -8.000 -8.000 -8.000 -8.000
Bezuinigingen/uitvoering raadsprogramma 183.000 160.000 165.000 165.000
Bijstelling budget Dommelland 25.000 25.000 25.000 25.000
Extra inzet op co-financiering Groote Heide 3.000 6.000 6.000 6.000
Verduurzamen gemeentelijke panden 79.000 53.000 58.000 58.000
Verhogen opbrengsten zwembad de Wedert 13.000 13.000 13.000 13.000
Bijstelling opbrengsten houtverkoop 50.000 50.000 50.000 50.000
Tariefsverhoging CMD met 1,5% 3.000 3.000 3.000 3.000
Inkomsten schoolprojecten bijstellen 10.000 10.000 10.000 10.000
Ontwikkelingen begroting 2027 - 2030 - -4.000 -6.000 1.400
MIP buitenspeelvoorzieningen - -4.000 -6.000 1.400
Totaal 145.000 119.000 181.000 -6.600
* Deze post heeft betrekking op meerdere programma's maar is gepresenteerd onder programma 5.

Toelichting ontwikkelingen

Terug naar navigatie - Ontwikkelingen programma 5 - Toelichting ontwikkelingen

Ontwikkelingen Nota kaders 2027-2030
Wedert schoonmaakkosten (€ 44.000 nadeel)
De schoonmaakkosten zijn structureel te laag geraamd o.a. doordat al enkele jaren niet meer is geïndexeerd. Daarom is een verhoging noodzakelijk. Dit is reeds gemeld in de jaarrekening 2025 en wordt nu geëffectueerd.  

Doorbelasting energiekosten sportpark 't Heike (€ 14.000 nadeel structureel)
Sinds 2023 heeft de voetbalvereniging eigen meters voor het elektriciteitsverbruik en krijgen de vereniging de kosten rechtstreeks van de energieleverancier doorberekend. Voorheen werden deze kosten gedragen door de gemeente en vervolgens doorbelast aan de vereniging. De energiekosten zijn niet meer opgenomen in onze begroting, echter de doorbelasting is nog steeds geraamd. Deze dient te vervallen. 

OZB Hofnar (€ 22.000 nadeel meerjarig)
Het eigenaarsdeel OZB van het CC Hofnar is voor rekening van de gemeente. In de begroting is er echter rekening mee gehouden dat deze doorbelast wordt aan de gebruikers. Dit is een financieel technisch correctie.

Bibliotheek; overheidsbrede dienstverlening SPUK middelen en kosten (€ 31.000 voordeel SPUK, € 31.000 nadeel kosten)
De SPUK Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) wordt vanaf 2026 omgezet naar de decentralisatie-uitkering Overheidsbrede Dienstverlening en is daarmee onderdeel van het gemeentefonds. Bibliotheek de Kempen blijft deze taak uitvoeren voor de gemeente Valkenswaard en heeft daarvoor in 2026 ook al subsidie ontvangen. 

Indexatie subsidierelaties (2027 € 54.000 voordeel, meerjarig € 72.000 voordeel, € 131.000 voordeel en € 64.000 nadeel)
Voor de indexatie van de subsidierelaties is een meerjarige stelpost opgenomen. Deze stelpost wordt jaarlijks geactualiseerd op basis van het meest actuele percentages ‘Loonvoet sector overheid’ en ‘Prijs materiele overheidsconsumptie (imoc)’. Deze percentages zijn uiteengezet in de nota kaders 2027-2030.

Wedert toegangsysteem (2028 nadeel € 8.000 meerjarig)
Het huidig kassa-toegangssysteem is in 2018 aangeschaft en afgeschreven. We nemen een vervangingsinvestering voor een nieuw kassa-toegangssysteem op. Het nieuwe systeem wordt in 10 jaar afgeschreven. 

Wedert kassaruimte (2028 nadeel € 9.000 meerjarig)
Naar aanleiding van een ARBO technische controle zijn de huidige werkplekken in de buitenkassaruimte aangemerkt als onvoldoende. Dit zit in een aantal zaken. In arbo, veiligheid (noodknop, onvoldoende zicht en looproutes met contant geld door buitenruimte) en binnenklimaat. Om dit in de toekomst aan te passen zijn er een aantal scenario’s uitgewerkt. Het door ARBO voorgestelde scenario is financieel uitgewerkt ( € 167.000) naar een situatie welke voldoet aan de toekomstige eisen op ARBO. Naar verwachting zal dit in het voorjaar van 2027 gerealiseerd kunnen worden. De kapitaallasten ontstaan vanaf 2028 en bedragen ca € 9.000 per jaar.

Renovatie kleedkamers HOD (€ 4.000 nadeel structureel)
Overschrijding heeft betrekking op het krediet ten aanzien van werkzaamheden renovatie kleedkamers van Hockeyvereniging HOD. Het project is nagenoeg afgerond, de definitieve afronding is in Q1 2026. De overschrijding is veroorzaakt door hogere externe begeleidingskosten voor de projectleider en aanvullende kosten binnen het project (meerwerk). De extra kapitaallasten zijn ca € 4.000 vanaf 2027. 

Zwavelzuur opslag (€ 8.000 nadeel structureel)
Met een raadsinformatiebrief is de raad op 17 september 2025 geïnformeerd over de noodzaak van het realiseren van een zwavelzuuropslag bij zwembad De Wedert omdat de arbotechnische situatie niet op orde was. Hier is aangegeven dat de lasten van deze investering via de P&C documenten wordt verwerkt. De investering is via de slotwijziging 2025 verwerkt. De kapitaallasten worden via de Nota kaders vanaf 2027 verwerkt. 

Bezuinigingen/uitvoering raadsprogramma
Dommelland (€ 25.000 voordeel structureel)
Bij het door de raad in 2021 vastgestelde uitvoeringsprogramma Dommelland is een structureel budget beschikbaar gesteld voor de uitwerking en voorbereiding van de uitvoeringsprojecten en bemensing van een programma organisatie. Kredieten voor realisatie moeten met concrete voorstellen aan de raad voorgelegd worden. Het is mogelijk gebleken in de structurele middelen te bezuinigen door de ambitie aan te passen.. De verdere uitvoering van het vastgestelde uitvoeringsprogramma Dommelland zal dus nog een niet nader geraamd effect op de begroting voor de komende raadsperiode hebben. Dit omdat het financieel effect pas na uitwerking van de projecten in het uitvoeringsprogramma ingeschat kan worden.

Extra inzet op cofinanciering Groote Heide (2027 € 3.000 voordeel, 2028 € 6.000 voordeel structureel)
Samen met de andere deelnemers betalen we een jaarlijkse bijdrage om de samenwerking Groote Heide naar een hoger niveau te tillen. Dit om op termijn nog meer de Tuin van de Brainport te zijn.  Door meer in te zetten op cofinanciering vanuit het bedrijfsleven zou de gemeentelijke financiële inzet op termijn te verminderen moeten zijn. We willen daarbij de insteek nemen dat 10% van de begrotingsomvang van de Groote Heide door externe bronnen, niet zijnde gemeentelijke bijdrage, gedragen dienen te worden. Dit zou een toename zijn van € 30.000 ten opzichte van de huidige begroting van de Groote Heide. Dit zou een structurele afname zijn van € 6.000 per deelnemende partij. Als uitgangspunt willen we hierbij nemen dat de structurele besparing in 2028 volledig is geeffectueerd.

Verduurzamen gemeentelijke panden (2027 € 79.000 voordeel, 2030 €58.000 voordeel structureel)
De gemeente heeft de plicht om aan de doelstellingen vanuit het klimaatakkoord te voldoen. Onderdeel hiervan is de CO2 reductie te verminderen en daarvoor onder andere de gemeentelijke panden te verduurzamen. Voor komende jaren zijn daarom in de begroting 2026 diverse investeringen opgenomen. Er is een actualisatie gemaakt van de investeringsbedragen, te ontvangen subsidie en lagere energiekosten. De kapitaallasten zijn verwerkt in de begroting 2027-2030.

Verhogen inkomsten de wedert met 5% (€ 13.000 voordeel structureel):
Een vergelijking van de tarieven bij de regionale zwembaden leert dat de tarieven in de gemeente Valkenswaard (ver) onder de regionale tarieven liggen. Dit draagt mede bij aan de bezoekersaantallen voor het zwembad. Dit geeft echter ook aan dat gebruikers in de regio ook bereid zijn om meer te betalen. Uit de vergelijking komen afwijkingen van  
33 – 62% naar voren. De huidige opbrengst van de zwembad tarieven is begroot op ca  
€ 275.000. Bij een stijging van 30% zitten we nog steeds aan de onderkant van de regionale tarieven maar wordt wel een hogere opbrengst gegenereerd van € 80.000.?? 

De verenigingstarieven zijn hierbij buiten beschouwing gelaten. Daarnaast blijft de gratis toegankelijke woensdagmiddag voor de kinderen tot en met 12 jaar in stand.? 

Op 10 september 2026 heeft de raad besloten om dit budget met 5% bij te stellen in plaats van 30%. Dit is als zodanig verwerkt in de begroting.

Bijstelling opbrengsten houtverkoop (€ 50.000 voordeel structureel)
Jaarlijks brengt de gemeente hout op de markt waarop door leveranciers wordt ingeschreven. Dit om het bos optimaal ingericht te houden en te vernieuwen om op termijn bij te dragen aan de klimaatdoelstellingen. Het resultaat zullen meer duurzame bosgebieden zijn waarin ook goed gerecreëerd kan worden. De opbrengsten verschillen van jaar tot jaar, afhankelijk van de markt. Wij achten het verantwoord om wat risicovoller te ramen gezien de opbrengsten die we de afgelopen jaren hebben gerealiseerd.

CMD reguliere indexatie (€ 3.000 voordeel structureel):
De lesgelden van het kunstencentrum (CMD) zijn de afgelopen jaren volgens afspraak geïndexeerd met 1,5%. Een indexatie die dichter bij de realiteit ligt (5%) levert?circa?€10.000 aan extra inkomsten op. Op 10 september 2026 heeft de raad besloten om dit budget met 1,5% in plaats van 5% bij te stellen. Dit is als zodanig verwerkt in de begroting.

Inkomsten schoolprojecten bijstellen (€ 10.000 voordeel structureel)
Het kunstencentrum (voorheen CMD) verzorgt steeds meer activiteiten in het onderwijs. De inkomsten hieruit zijn afgelopen jaren lager begroot dan de realisaties laten zien. Deels staan er ook hogere uitgaven tegenover, vanwege personele inzet.

Ontwikkelingen begroting 2027-2030
MIP buitensportvoorzieningen
In de begroting 2027-2030 is de planning van MIP buitenspeelvoorzieningen geactualiseerd. Het voordeel in de jaren 2028-2029 komt doordat kredieten naar latere jaren zijn verschoven/afgeraamd zijn. Vanaf 2029 resulteert dit in een (minimaal) negatief effect op het begrotingssaldo. Alle kredieten zijn nader uitgewerkt in het onderdeel meerjarenraming – investeringen.

Verbonden partijen programma 5

Wat mag programma 5 kosten?

Wat mag programma 5 kosten?

Terug naar navigatie - Wat mag programma 5 kosten? - Wat mag programma 5 kosten?
Bedragen x €1.000
Exploitatie Jaarrekening 2025 Begroting 2026 (incl klad en wijzigingen) Primitieve begroting 2027 Primitieve begroting 2028 Primitieve begroting 2029 Primitieve begroting 2030
Lasten
5. Sport, cultuur en recreatie
5.1 Sportbeleid en activering 1.141 635 665 665 665 665
5.2 Sportaccommodaties 4.654 5.265 5.430 5.488 5.493 5.494
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 3.161 3.742 3.510 3.556 3.508 3.499
5.4 Musea 262 379 395 395 395 395
5.5 Cultureel erfgoed 413 422 217 217 217 217
5.6 Media 821 865 837 837 837 837
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 4.914 4.820 5.019 5.014 5.478 5.208
Totaal 5. Sport, cultuur en recreatie 15.365 16.127 16.074 16.172 16.594 16.316
Baten
5. Sport, cultuur en recreatie
5.1 Sportbeleid en activering 565 481 300 300 300 300
5.2 Sportaccommodaties 1.371 1.402 1.400 1.404 1.409 1.414
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 1.047 1.070 1.116 1.116 1.097 1.097
5.5 Cultureel erfgoed 18 122 5 5 5 5
5.6 Media 28 0 0 0 0 0
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 1.322 320 327 327 327 327
Totaal 5. Sport, cultuur en recreatie 4.352 3.395 3.148 3.152 3.138 3.143
Saldo voor bestemming -11.012 -12.732 -12.926 -13.020 -13.456 -13.173
Stortingen
5. Sport, cultuur en recreatie
5.999 Mutaties reserves 0 0 420 420 420 420
Onttrekkingen
5. Sport, cultuur en recreatie
5.999 Mutaties reserves 0 0 850 854 1.271 1.013
Mutaties reserves 0 0 430 433 851 593

Verplichte beleidsindicatoren programma 5